CEVİZ AĞAÇLARI NİÇİN VE NASIL BUDANIR

    Ceviz ağaçlarını terbiye etmenin amacı ,güçlü bir gövde geliştirmek ve bunun çevresinde kuvvetli ana dallar oluşturmak ve böylece ağır meyve ,kar ve buz yüküne veya diğer olumsuz etkilere ağacı hazırlamaktır. Cevizler için değişik lider sistem terbiye tavsiye edilir. Bu sistemde merkezde bir lider dalın (gövdenin) yukarıya doğru dikine büyümesine izin verilir.Merkezi lider budamasında ana dalların terbiyesi yapılır.Bu sistem geniş açıyla gövdeye bağlanmış güçlü dalların oluşumunu teşvik eder. Dar açı ile gövdeye veya ana dallara bağlanmış olan dallar yapısal olarak zayıflatır. Dikim sırasında fidanın yaklaşık yarısı kesilir. Örneğin fidan 3 mt ise 1.5 mt ye indirilir;180 cm ise 90 cm'e indirilir.Fidan bu şekilde kesildikten sonra uca en yakın tomurcuk yukarı doğru dikine gelişecek olan uç sürgününü (merkezi lideri) oluştururken ,bu arada ana dallarında gelişmesi arzu edilir. Birinci,ikinci,üçüncü büyüme mevsiminde ağacın çatısını oluşturacak olan üç veya beş dal seçilir.Fazla dallar kesilerek kaldırılır.Bu arada ağacın tabanına yakın bölgedeki tomurcuklarda kaldırılır.Aksi halde bunlardan oluşacak sürgünlerin büyümeye ve ağacın gelişmesi istenen dallarıyla rekabet etmeye çalışırlar.Ana dalların arasına dikine olarak 30-60 cm mesafe verilir. Bütün ana dallar ucun hemen altında oluştuğu durumlarda ,dikim sırasında buradan kesim yapılmalıdır.Aksi halde yapı zayıf ,şekil ise değişik doruk dallı değil ,vazo (goble) olur. Sürgünler henüz küçük iken kesim yapılmalı ,daha sonraki büyük kesimlerden sakınmalıdır. Bir dalın büyümenin başlangıcında dipten kesilmesi;onun bir iki mevsim büyümesine izin verdikten sonra dipten kesilmesine göre bir ağaçta daha az kayba sebep olur. Bir sonraki budama da ilk dalların yüksekliği tedrici olarak arttırılır.Böylece alet ve makinenin alttan geçişlerine izin verilmiş olunur. Yaklaşık beş yıl sonra merkez lider kesilir ve çoklu lider sistemi oluşturmaya başlanır.

CEVİZ AĞACINI BUDARKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİDİR?

    Çoğu insan ceviz denilince meyve veren bir ceviz ağacını düşünür. Oysa ceviz ağacı sadece meyveleri için değil aynı zamanda bir park ağacı ve kereste ağacı olarak yerleştirilir. Cevizlerin budanmasında mevcut problemi giderebilmek için çok az kesim gerekir. Cevizi budamak çokta zor değildir. Budamayı yapmadan önce ağacın budamaya ihtiyacı olup olmadığı belirlenir. Dışa doğru olan büyümeler ortadan kaldırılarak dikine büyüyen tek gövde ile güçlü bir yapı oluşturulur. Çok yaprak alanı kesmekten kaçmak gerekir. Ağaç beş metreye ulaşmadan önce ilk beş yıllık büyümeden sonra budanmalıdır. Ana gövde olarak baskın bir lider seçilir. Bununla rekabet edebilecek durumda olan diğer liderler kesilmelidir. Şekli bozulmuş ağaçlarda şiddetli bir budama gerekir. Böyle ağaçlar yere yakın bir yerden kesilirler. Bu sürgünlerden sadece birisi bırakılmalı diğerleri kesilmelidir. Ağaç dinlenme döneminde mümkünse erken ilkbaharda budanır. Çoğu ceviz ağaçları kendiliğinden dikine ve uzun büyürler, eğer budama mutlak gerekli ise yapılmalıdır.